Θέματα » Γαστρονομία

Η γαστρονομία της Νάουσας

Η παραδοσιακή ναουσαίικη κουζίνα, όπως έφτασε στις μέρες μας ζωντανή -ακμαία και πάντα νοστιμότατη- αξιοποιεί με μαεστρία τα προϊόντα της τοπικής παραγωγής και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τους προσδίδουν το κλίμα, το έδαφος και το περιβάλλον του βουνού. Με βασικά υλικά τα φρέσκα ζαρζαβατικά, τα όσπρια και τα φρούτα της περιοχής και σε πιο περιορισμένες ποσότητες το κρέας από τα οικόσιτα ζώα (πουλερικά, χοιρινά, μοσχάρια και αγελάδες, κατσίκια και αρνιά), που αποτελούσαν και τη μοναδική σχεδόν ενασχόληση των Ναουσαίων με την κτηνοτροφία, όπως και τα ψάρια από τα ποτάμια και τη λίμνη (των Γιαννιτσών), οι Ναουσαίες νοικοκυρές δημιούργησαν μια μεγάλη ποικιλία απλών ή πιο σύνθετων φαγητών για τις καθημερινές αλλά και τις εορταστικές ανάγκες της οικογένειας. Τις γεύσεις αυτών των εδεσμάτων μπορεί καθένας να τις απολαύσει και σήμερα στα σπίτια ή τα εστιατόρια και τις ταβέρνες, μια που αποτελούν βασικά στοιχεία της ζώσας παράδοσης του τόπου.

 

Το ψωμί, άρρηκτα δεμένο με την καθημερινή διατροφή, επέβαλλε την κατασκευή φούρνου σε κάθε ναουσαίικο σπίτι, όπου οι νοικοκυρές έψηναν τα ψωμιά, τα φαγητά και τις πίτες τους. Μόνο μετά τη δεκαετία του 1930 άρχισαν να λειτουργούν επαγγελματικοί φούρνοι που παρήγαν ψωμί.

 

Οι πίτες αποτελούσαν -και αποτελούν- βασικό στοιχείο της τοπικής κουζίνας. Η δεξιοτεχνική μάλιστα παρασκευή τους αποτελούσε, σε παλιότερες εποχές, πρόκριμα -μαζί βεβαίως με την προίκα - για την αποδοχή της μέλλουσας νύφης από το συμπεθεριό.

 

Όλες οι ναουσαίικες πίτες γίνονται με σπιτικό φύλλο, και δεν λείπουν από κανένα σπίτι κάθε Σάββατο. Ανάλογα με τη γέμιση, είναι η γεύση και η ονομασία τους. Για κάθε εποχή και γιορτή υπήρχε και η κατάλληλη πίτα: η κολοκυθόπιτα, που γινόταν την Πρωτοχρονιά αλλά και όλο το χειμώνα, μαζί με την πρασόπιτα με κιμά, θεωρούνταν πιο επίσημες πίτες. Αντίστοιχα, πασχαλιάτικη πίτα ήταν αυτή με τα φρέσκα κρεμμυδάκια (κρομμυδούλια), ενώ για τις νηστείες ήταν η σπανακόπιτα με σουσαμέλαιο. Κοντά σε αυτές η κλασική, για όλες τις εποχές, τυρόπιτα, με τυρί φέτα, αλλά και η πίτα με μπάτσιο (τοπικό σκληρό τυρί) και εκείνη με κιμά και παλιό κρεμμύδι, μάλλον χειμωνιάτικη. Καλοκαιρινές πίτες θεωρούνται αυτές με φρέσκα κολοκυθάκια, η τσουκνιδόπιτα, η πίτα μελουβουδιά (αγριόχορτο) και η πρασόπιτα.