Νάουσα » Παλαιότερη ιστορία

Παλαιότερη ιστορία της πόλης



Προτομή του Ολγάνου, που αποκαλύφθηκε τυχαία στην περιοχή του Κοπανού και χρονολογείται στο 2ο αι. μ.Χ. - Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας
Προτομή του Ολγάνου, που αποκαλύφθηκε τυχαία στην περιοχή του Κοπανού και χρονολογείται στο 2ο αι. μ.Χ. - Αρχαιολογικό Μουσείο Βέροιας

Η περιοχή αυτή του Βερμίου όπου σήμερα βρίσκεται η Νάουσα και όπου ο Ηρόδοτος τοποθετεί τους περίφημους "Κήπους του Μίδα" κατοικήθηκε απ' τα αρχαιότατα χρόνια απ' τους Βρίγες, που μετανάστευσαν απ' την Ασία στην Ευρώπη πριν ακόμη απ' τον Τρωικό Πόλεμο. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη και τον Στράβωνα, οι Βρίγες αυτοί καταδιώχτηκαν απ' τον Κάρανο, τον ιδρυτή του Μακεδονικού Κράτους, ενώ στη συνέχεια, άλλες Μακεδονικές φυλές ήρθαν και αναμίχτηκαν με τις Βριγο-Πελασγικές φυλές που είχαν μείνει και αποτέλεσαν έτσι τον πληθυσμό των ιστορικών χρόνων.

 Εκτεταμένα ερείπια στην περιοχή μεταξύ της σημερινής Νάουσας και των γειτονικών χωριών της πεδιάδας ενισχύουν την εκδοχή ότι η σημερινή Νάουσα αναπτύχθηκε στο χώρο μιας σημαντικής πόλης της αρχαιότητας, που βρισκόταν μεταξύ της Βέροιας και της Έδεσσας. Το όνομα της πόλης αυτής, σύμφωνα με τις πιο σύγχρονες απόψεις των αρχαιολόγων ήταν Μίεζα. Κατά τους τοπικούς μύθους, τα τρία τέκνα του μυθικού βασιλιά της περιοχής Βέρη, έδωσαν τα ονόματά τους οι μεν κόρες του στις δύο σημαντικές πόλεις της Ημαθίας, Βέροια και Μίεζα, ενώ ο γιος του Όλγανος μεταμορφώθηκε σε ποτάμιο θεό και έδωσε το όνομά του στο ποτάμι Αράπιτσα. Μια προτομή του Ολγάνου, που αποκαλύφθηκε τυχαία στην περιοχή του Κοπανού και χρονολογείται στο 2ο αι. μ.Χ., υπάρχει στο Μουσείο της Βέροιας.

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ

Ο αρχαιολογικός χώρος της Μίεζας (γνωστός περισσότερο με το όνομα των Λευκαδίων), ο οποίος σήμερα περιλαμβάνεται, στο μεγαλύτερο μέρος του, στα όρια του Δήμου Ανθεμίων, είχε ήδη εντοπισθεί από το 19ο αιώνα, από το γάλλο περιηγητή Delacoulonche και το δανό αρχιτέκτονα Kinch, αλλά έγινε αντικείμενο συστηματικής έρευνας μετά το 1950, με τις εργασίες του τότε εφόρου αρχαιοτήτων Φώτη Πέτσα.  Έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη οικισμών από την ύστερη εποχή του Χαλκού, την εποχή του Σιδήρου, την κλασική, αλλά και την ελληνιστική εποχή, που είναι και η σπουδαιότερη από πλευράς διασωζομένων μνημείων (τέλος 4ου αι.-168 π.Χ.). Μεταξύ των πολλών διάσπαρτων αρχαιολογικών ευρημάτων της περιοχής σημαντικότερα θεωρούνται οι μοναδικοί μεγάλοι Μακεδονικοί τάφοι (της "Κρίσεως", των Λύσωνος και Καλλικλέους, των Ανθεμίων, του Kinch και άλλοι) και η Σχολή του Αριστοτέλη στο Νυμφαίο της Μίεζας, ενώ σχετικά πρόσφατα ήρθε στο φως το αρχαίο θέατρο της πόλης και ανασκάπτεται από την αρχαιολογική υπηρεσία η Αγορά της.